เบิกหน้าพรหม

การเบิกหน้าพรหมบนลูกฟักสูงสุดของจั่วหน้าพรหมหรือพรหมพักตร์ เป็นพิธีกรรมของช่างปรุงเรือนเพื่อตัดไม้ข่มนามเรียกขวัญกำลังใจของช่างปรุงซึ่งต้องทำงานกับเครื่องมือคมและการทำงานบนที่สูง การเบิกหน้าพรหมนั้นเจ้าพิธีซึ่งมักเป็นเจ้าสำนักสกุลช่างหรือหัวหน้าช่างจะบริกรรมคาถาแล้วใช้มีดพร้าหรือขวานสับลงบนขอบของแผ่นไม้ลูกฟักซึ่งจะบรรจุลงในช่องลูกฟักชั้นพรหมสูงสุด การสับบากนั้นมีหลาบสูตรหลายวิธีต่างกัน บ้างก็สับรอยเดียวบ้างก็สองรอย บ้างสับเฉพาะส่วนบนบ้างสับทั้งส่วนบนและล่าง ฯลฯ

ในทางวิทยาศาสตร์นั้นผู้เขียนวิเคราะห์ว่า ลูกฟักชั้นพรหมสูงสุดเป็นลูกฟักเดียวของจั่วหน้าพรหมที่หัวลายเสี้ยนไม้ทางแนวตั้ง (ไม่นับรวมลูกฟักเสี้ยว) ซึ่งการหันทางเสี้ยนแนวตั้งนั้นอาจทำให้รับน้ำฝนผ่านทางหน้าตัดทำให้เกิดการเสียหายเสื่อมสภาพหรือการเปลี่ยนแปลงทางขนาดและรูปทรงของแผ่นไม้ลูกฟัก การสับบากไม้ที่ขอบของหน้ากว้างช่วยลดพื้นที่ซึ่งอาจทำให้เกิดแรงบิดโก่งหรือปริแตกลงได้ มองอีกมุมหนึ่งว่าในสถานการณ์ซึ่งไม้ลูกฟักรับน้ำจากหัวไม้ที่อาจทำให้แผ่นไม้ปริแตกอยู่แล้วก็สับบากให้แตกเสียก่อนเพื่อบังคับรอยแตกให้อยู่ในร่องในรอยไม่เสียหายไปจากความคาดหมาย

Leave a comment