ประมาณปี พศ 2563 ผู้เขียนมีโอกาสเดินทางไปเยี่ยมชมเรือนสระมาลา เรือนพื้นถิ่นภาคใต้ตอนล่างในจังหวัดยะลา เป็นเรือนไม้ที่งดงามและมีคุณค่าควรได้รับการอนุรักษ์ไว้เป็นอย่างยิ่ง องค์ประกอบหนึ่งของเรือนซึ่งดึงความสนใจได้มาก คือ หลังคากันสาดบริเวณหน้าจั่วมุขหลังคาที่โครงสร้างและวัสดุมุงทะลุเข้ามาภายในอาคารแบบตั้งใจ มีทั้งวัสดุมุงและระแนงแขวนวัสดุมุงซึ่งยังมีสภาพสมบูรณ์ เกิดคำถามว่าทำไมจึงต้องมุงหลังคาภายใต้หลังคาด้วย ลังจากได้สนทนากับเจ้าเรือนและสถาปนิกในพื้นที่จึงสรุปความได้ว่าหลังคาซึ่งล้นทะลุเข้ามาภายในเรือนภายใต้มุขหลังคานั้นมีไว้เพื่อวัตถุประสงค์ในการเก็บกระเบื้องดินเผาวัสดุมุงหลังในการซ่อมแซม พื้นที่ใต้หลังคานั้นไม่มีใครไปรบกวนให้เกิดความเสียหาย ผู้เขียนพิจารณาต่อไปว่าโครงสร้างกันสาดซึ่งทะลุเข้ามาภายในอาคารนั้นจำเป็นต้องมีเป็นปกติอยู่แล้ว ตะเข้สันซึ่งทะลุมายึดไว้กับจันทันหลักและจันทันกันสาดที่ยื่นยาวมาขัดไว้กับ collar beam ที่เชื่อมยึดระหว่างจันทันและตะเข้สันไว้นั้นเพื่อต้านแรงกดที่ชายคาหลังคากัสาดทั้งสิ้น เพียงแต่ไม่เคยคิดว่าหากใส่ระแนงต่อเนื่องบนชุดโครงสร้างดังกล่าวก็จะสามารถแขวนเก็บกระเบื้องวัสดุมุงเพื่อใช้งานในอนาคตได้อย่างปลอดภัย

เสน่ห์ของสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นอย่างหนึ่งคือ การคลี่คลายจนเกิดรูปแบบตามวัตถุประสงค์การใช้งานเฉพาะถิ่น